SeyyidImadeddinNesimi – ΑγγελιοφόροςανθρωπιστικώνιδεώνστημεσαιωνικήποίησητουΑζερμπαϊτζάν

0
48

 

Υπάρχουνμεγάλοιπολιτικοί, συγγραφείςκαιφιλόσοφοιπουέχουναφήσειμιασημαντικήκληρονομιάπίσωτους. Οχιμόνογιαταέθνηκαιτακράτητους, αλλάκαιγιαόλεςτιςχώρεςτουκόσμου.ΟσπουδαίοςμεσαιωνικόςποιητήςκαιφιλόσοφοςτουΑζερμπαϊτζάν, οSeyyidImadeddinNesimi, ήτανμίααπότιςεξέχουσεςφιγούρες, τουοποίουηκληρονομιάδιαφωτίζειτοσημερινόκόσμο.

ΟNesimiήτανοιδρυτήςμιαςσχολήςφιλοσοφικήςποίησηςστηνΑζερικήγλώσσα. Ήτανέναςδιαδότηςκαικορυφαίοςθεωρητικόςτουχουρουφισμού, ενόςμυστικιστικούδόγματοςπουεμφανίστηκεστοΑζερμπαϊτζάντηναυγήτου 15ουαιώνα.

ΤοέργοτουNasimiαντιπροσωπεύειένασημαντικόστάδιοστηνανάπτυξητηςποίησηςόχιμόνοστηνΑζερικήγλώσσα, αλλάκαιστηνποιητικήπαράδοσητουOrientalDivan.

ΠολύλίγαείναιγνωστάγιατηζωήτουNasimi.ΗγενέτειρατουNasimiείναιτυλιγμένηστομυστήριο:κάποιοιισχυρίζονταιότιγεννήθηκεσεμιαεπαρχίαπουονομάζεταιNesim – πουβρίσκεταιείτεκοντάστοΑλέππο, στησημερινήΣυρίαήκοντάστηΒαγδάτη,στοσημερινόΙράκ,αλλάκαμίατέτοιαεπαρχίαδεβρέθηκεμέχρισήμερα. ΥπάρχουνεπίσηςσοβαροίισχυρισμοίότιγεννήθηκεστηνεπαρχίαShamakhiτουΑζερμπαϊτζάν – κάτιπουείναιπιθανό, επειδήοαδελφόςτουείναιθαμμένοςσεαυτήντηνπεριοχή.

 

Nesimi – ισχυρόςυποστηρικτήςτουκινήματοςHurufi

ΑπότηνποίησήτουείναιφανερόότιοNasimiήτανσύμμαχοςτουκινήματοςḤurufiκαιοιιδέεςτουκινήματοςεξαπλώθηκανσεμεγάλοβαθμόμέσωτηςποίησηςτου.

ΟχουρουφισμόςθεωρούσεγραπτέςεπιστολέςωςτηβάσηπίσωαπόολόκληρητησυλλογήτωνιερώνγραφώνκαιότιακόμηκαιοίδιοςοΘεόςεκδηλώθηκεστοπρόσωποτουανθρώπου.ΣταποιήματατουNasimiβρίσκουμεσυχνάρητέςδηλώσειςαυτώντωναπόψεων.

ΈνααπόταπιοδιάσημαποίηματατουNasimiείναιτοgazelπουαρχίζειμετιςακόλουθεςγραμμές:

Καιοιδύοκόσμοιμπορούνναχωρέσουνμέσαμου, αλλάσεαυτόντονκόσμοδενμπορώναχωρέσω

Είμαιοτόποςχωρίςουσία, αλλάστηνύπαρξηδενμπορώναχωρέσω

ΤοποίημααποτελείέναεξαιρετικόπαράδειγματηςποιητικήςHurufismτουNasimiστημυστικιστικήτουμορφή.Υπάρχειμιααντίθεσηανάμεσαστοφυσικόκαιτονπνευματικόκόσμο, οοποίοςτελικάενώνεταιστονάνθρωπο.Ωςεκτούτου, οάνθρωποςφαίνεταινασυμμετέχειστηνίδιαπνευματικήουσίαμετοΘεό:ηφράσηlâ-mekânή «άπατρις», στηδεύτερηγραμμή,είναιέναςόροςSufiπουχρησιμοποιείταιγιαορισμότουΘεού.

ΗΠοίησητουΝασίμι

ΟNasimiέγραψεδύοdivans (Ποιητικέςσυλλογές), μίαστηνπερσικήκαιμίαστηνΤουρκική, καιμιασειράαπόποιήματαστααραβικά.ΤοτουρκικόDivanθεωρείταιτοσημαντικότεροέργοτου. (Στηνπραγματικότητα, τατουρκικάπουχρησιμοποιείσεαυτότοdivanείναικοντάστηνΑζερικήγλώσσα).ΕκφράζειστηνποίησήτουτόσοτααισθήματατουΣούφιόσοκαιτουHurufi.

Τολυρικόκαικομψόστυλτουτονκαθιστάέναναπότουςσημαντικότερουςποιητέςτουντιβάν,ένασημαντικόκομμάτιστηνΑζέρικηκαιτηνΑνατολικήλογοτεχνικήιστορία.ΈναμεγάλομέροςτηςποίησηςBektashiκαιAleviαποδίδεταιεπίσηςστονNasimi,κυρίωςωςαποτέλεσματηςεπιρροήςτωνιδεώντουHurufiστιςδύοαυτέςομάδες.

ΤοέργοτουNasimiαντικατοπτρίζειτηνπλούσιαπολιτιστικήκαιπνευματικήκληρονομιάτουανατολικούκόσμουκαιταποιήματάτουείναιπραγματικάπολύτιμαμαργαριτάριατηςποιητικήςτέχνης.ΗφιλοσοφικήκαιλογοτεχνικήκληρονομιάπουάφησεπίσωτουοNasimiείναιβαθιάριζωμένηστηνιστορία.Εκτόςαυτού, εξήρεεπίσηςτηνανθρωπιά, τηδικαιοσύνη, τηνκαλοσύνηκαιτηνομορφιά.Μπορείναθεωρηθείωςοιδρυτήςενόςμεγάλουλογοτεχνικούκαιφιλοσοφικούκινήματοςπουεπαινείτιςανθρώπινεςαξίες.

Ταποιήματατου Nasimi επαινούντηνειλικρίνειατουανθρώπουκαιτηνευγένειακαιομορφιάτηςανθρώπινηςκαρδιάςκαιψυχής – καιέτσιπήρετηθέσητουστηνιστορίαωςήρωας, πουθυσίασετηζωήτουγιαένασυνάνθρωποκαιγιατοθρίαμβοτηςδικαιοσύνης.

ΑντανάκλασησύγχρονωνανθρωπιστικώνιδεώνσταέργατουNasimi.

ΣταποιήματάτουοNasimiκαλείτονάνθρωποναγνωρίσειτονεαυτότουκαιτηδικήτουθεϊκήφύση.ΠιστεύειότιμόνοοάνθρωποςμπορείνακαταλάβειόλαταμυστικάτηςΔημιουργίας.Εκθειάζειτηνομορφιάκαιτηνεξουσίατουανθρώπου,αφούοNasimiθεωρείτονάνθρωποωςδημιουργόόλωντωνπραγμάτων:

Επειδήείμαιπρωταρχικόςκαιαιώνιος, είμαιοΔημιουργόςκαιτοδημιούργηματουσύμπαντος.

Ταδιακριτικάχαρακτηριστικάτηςποίησήςτουείναιοισυνδυασμοίτωνστίχωνκαιτηςφιλοσοφικήςσκέψης, οιπλούσιοικαιτολμηροίρυθμοί, οιαρμονίες, οιαλλοιώσειςκαιοιεσωτερικοίτουλόγοι.ΑκόμηκαισταποιήματααγάπηςτουοNasimiαντιτάχθηκετολμηράστοθρησκευτικόσχολαστικισμόκαιδήλωσετηδικήτουφιλοσοφία.

ΟNasimiθεωρείταιεπίσηςυπέροχοςποιητήςαγάπηςκαιταποιήματάτουεκφράζουντηνιδέατηςαγάπηςτόσοστοπροσωπικόόσοκαιστοπνευματικόεπίπεδο.Πολλάαπόταgazelsτου, γιαπαράδειγμα, έχουνέναυψηλόεπίπεδοσυναισθηματικότητας, καθώςεπίσηςεκφράζουνμιαμεγάληγνώσητηςγλώσσας.

ΟNasimiεπαινείτιςομορφιέςτηςφύσης, τηδύναμητηςανθρωπότητας, μετηνευγένειακαιτομεγαλείοτηςλογικής.ΟNasimiέφερετιςιδέεςτουανθρωπισμούστηνΑνατολικήποίησησενέούψος.Ηελευθερίακαιηευτυχία, ηαξιοπρέπειακαιημεγαλοπρέπειατουανθρώπουείναιτοκύριοστοιχείοτωνποιημάτωντουNasimi.

ΗποίησητουNasimiβασίζεταιστηνκοινωνική, πολιτικήκαιπολιτιστικήανάπτυξητωνχωρώντηςΕγγύςκαιΜέσηςΑνατολήςκαιιδιαίτερατηςπατρίδαςτου,τουΑζερμπαϊτζάν.

Μερικέςφορέςοργίζεται, παρατηρώνταςότιοιανάξιοιανόητοικρατούνταηνίατηςεξουσίας, ενώοιάνθρωποιτηςμάθησηςκαιτηςευγένειαςδενέχουνλόγο.Παρ’όλααυτά, οποιητήςδεχάνειελπίδακαιπιστεύειότιηδικαιοσύνηθαθριαμβεύσει:

Αηδόνι, μηνθλίβεσαιγιατοχωρισμόμετοτριαντάφυλλο! Κάνευπομονή!

Οχειμώναςθαπεράσει, οκήποςθαγεμίσειμεάνθηκαιθαέρθειηάνοιξη.

ΗΑναπόφευκτημοίραγιατιςιδέεςΤαΒασανιστήριακαιηθανατικήποινή

Σύμφωναμετασύγχροναχρονικά, οNasimiπέρασετιςτελευταίεςμέρεςτηςζωήςτουστηΧαλέπι.Είναιγνωστό, ότιέναςαπότουςμαθητέςτουβρέθηκενααπαγγέλλειτουςπερσικούςghazalτουNasimiστουςδρόμουςτηςπόλης:

ΓιαναδείτετοπρόσωπόμουχρειάζεστεέναμάτιπουμπορείνααντιληφθείτονΑληθινόΘεό.

ΠώςμπορείτομάτιπουείναικοντόφθαλμοναδειτοπρόσωποτουΘεού;

ΌτανοιθρησκευτικοίφανατικοίάκουσαναυτότοGHAZAL, συνέλαβαντονεαρόκαιτονδιέταξανναονομάσειτοσυγγραφέατουποιήματος.Ονεαρόςείπεότιήτανδικότουποίημα – καιαμέσωςκαταδικάστηκεσεθάνατο.ΟNasimiάκουσετιείχεσυμβείκαιπήγεστοντόποεκτέλεσης, ζητώνταςτηναπελευθέρωσητουνεαρού–τουςείπεότιαυτόςείναιοσυγγραφέαςτουπροσβλητικούποιήματος.OiκληρικοίαποφάσισανναγδαρθείζωντανόςοNasimi.Αντιμετώπισετοντρομερόθάνατότουμεεντυπωσιακήαξιοπρέπεια.ΚατάτηδιάρκειατωνβασανιστηρίωνέναςαπότουςκληρικούςρώτησετοNasimi:»ΛεςότιείσαιΘεός.Τότεγιατίέγινεςχλομόςκαθώςστάζειτοαίμασου;»ΚαιοNasimiαπάντησε:»Είμαιοήλιοςτηςαγάπηςστονορίζοντατηςαιωνιότητας.Οήλιοςπάνταπαραμονεύειστοηλιοβασίλεμα.»ΟτάφοςτουNasimiστοΧαλέπιπαραμένειέναςτόποςπροσκυνήματοςμέχρισήμερα.

ΟNasimiλατρεύεταιστησύγχρονηΔημοκρατίατουΑζερμπαϊτζάνκαιμιααπότιςσυνοικίεςτηςπρωτεύουσας, τουΜπακού, φέρειτοόνομάτου.Υπάρχειεπίσηςέναμνημείοστηνπόλη, πουδημιουργήθηκεαποτουςT. Mamedovκαι I. Zeynalovτο 1979.Επίσης, τοΙνστιτούτοΓλωσσολογίαςτηςΑκαδημίαςΕπιστημώντουΑζερμπαϊτζάνπήρετοόνομάτουκαιυπήρξεεπίσηςμιαΑζέρικηταινίατου 1973 γιατηζωήτουNasimi.Η 600ηεπέτειοςτουNasimiγιορτάστηκεπαγκοσμίωςτο 1973 μεαπόφασητης UNESCO καιεκπρόσωποιαπόπολλέςχώρεςέλαβανμέροςστουςεορτασμούςπουπραγματοποιήθηκαντόσοστοΑζερμπαϊτζάνόσοκαιστηΜόσχατηςΡωσίας.Ένασυνέδριοαφιερωμένοστη 600ηεπέτειοτουθανάτουτουNasimiέλαβεχώραστοΠαρίσι, στηνέδρατης UNESCO,τοΜάιοτου 2017.Αφιερωμένοστην 650ηεπέτειοαπότηγέννησητουποιητή, τοέτος 2019 έχεικηρυχθείωςτο«ΈτοςτουNasimi»στοΑζερμπαϊτζάναπότονπρόεδροΙλχάμΑλίγιεφ.

Απάντηση