Η Μόσχα έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων. Δηλαδή σε σταθμούς παραγωγής, γραμμές μεταφοράς και υποσταθμούς ηλεκτρικού ρεύματος, την ώρα που το σύστημα είναι ήδη εξασθενημένο μετά από σχεδόν πέντε χρόνια σύγκρουσης.
Κοινή δήλωση
Οι αξιωματούχοι των ρυθμιστικών αρχών, σε κοινή τους δήλωση που είδε το Reuters, αναφέρουν:
«Εκφράζουμε από κοινού τη βαθιά μας ανησυχία για τους αυξανόμενους κινδύνους όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια, οι οποίοι απορρέουν από τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις της στις ενεργειακές υποδομές της χώρας».
Και προσθέτουν:
«Διαπιστώνουμε, από κοινού, την επείγουσα ανάγκη να σταματήσει η Ρωσία τις επιθέσεις κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ουκρανίας, καθώς και κατά των ενεργειακών υποδομών που είναι απαραίτητες για την ασφαλή λειτουργία τους».
Η βασική ανησυχία των ρυθμιστικών αρχών είναι ότι, χωρίς σταθερή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος από το δίκτυο, καθίσταται όλο και πιο δύσκολο για τους ουκρανικούς πυρηνικούς σταθμούς να διατηρήσουν το πυρηνικό υλικό τους ψυχόμενο, αποτρέποντας έτσι το ενδεχόμενο τήξης του πυρήνα.
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, ενδέχεται να υπάρξει διαρροή ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα, όπως συνέβη κατά την καταστροφή του Τσερνόμπιλ το 1986. Επρόκειτο για το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα σε μη στρατιωτική εγκατάσταση παγκοσμίως.
Το εν λόγω ατύχημα προκάλεσε τη διασπορά ιωδίου-131, καισίου-134 και καισίου-137 σε περιοχές της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, της Ρωσίας, καθώς και της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης.
Οι 38 χώρες για τον κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος
Την κοινή δήλωση υπογράφουν οι εξής φορείς: HERCA (Επικεφαλής των Ευρωπαϊκών Αρμόδιων Αρχών Ακτινοπροστασίας), WENRA (Ένωση Ρυθμιστικών Αρχών Πυρηνικής Ασφάλειας της Δυτικής Ευρώπης) και NORA (Επικεφαλής των Σκανδιναβικών Αρχών Ασφάλειας από την Ακτινοβολία).
Συνολικά, εκπροσωπούν 38 χώρες, μεταξύ των οποίων όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, οι ΗΠΑ, η Βρετανία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία.
«Αν δράσουμε, θα προλάβουμε»
Σύμφωνα με τον Περ Στραντ, επικεφαλής των HERCA και NORA, οι ρωσικές επιθέσεις έχουν γίνει πιο φονικές τις τελευταίες εβδομάδες. Κυρίως μέσω της χρήσης drones που φέρουν μεγαλύτερα εκρηκτικά φορτία και επιτυγχάνουν μεγαλύτερη ακρίβεια στη στόχευση.
«Λόγω αυτής της νέας τακτικής των Ρώσων… είναι σαφές ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος πυρηνικού ατυχύματος αυτόν τον χειμώνα», δήλωσε στο Reuters.
Το χειρότερο σενάριο, ανέφερε, θα ήταν ένα γενικευμένο μπλακ άουτ στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο, το οποίο θα επηρέαζε ταυτόχρονα τους εννέα πυρηνικούς αντιδραστήρες της Ουκρανίας που βρίσκονται σε λειτουργία.
«Εννέα αντιδραστήρες ταυτόχρονα, με την πιθανότητα διαρροών (ραδιενεργών υλικών), θα συνιστούσαν μια εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση», τόνισε ο Περ Στραντ.
Υπογράμμισε ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να αποφευχθεί εάν ληφθούν μέτρα άμεσα και ασκηθεί πίεση στη Ρωσία ώστε να σταματήσει τις επιθέσεις της στις ενεργειακές υποδομές.
Σε αντίθετη περίπτωση, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να συνεργαστούν στο πλαίσιο της ετοιμότητάς τους για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις πιθανές συνέπειες ενός πυρηνικού ατυχήματος, πρόσθεσε.
Τέσσερις πυρηνικοί σταθμοί
Το Σάββατο, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανακοίνωσε ότι οι στρατιωτικές δραστηριότητες προκάλεσαν αστάθεια στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας κατά την προηγούμενη εβδομάδα. Αυτό είχε συνέπεια τη μείωση της παραγωγής ενέργειας σε ορισμένες λειτουργούσες μονάδες των πυρηνικών σταθμών της χώρας.
Η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, εκ των οποίων οι τρεις βρίσκονται σε λειτουργία, παρέχοντας περίπου το 80% της ενέργειας που καταναλώνεται αυτόν τον χειμώνα. Ο τέταρτος, ο σταθμός της Ζαπορίζια —ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη— βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, σε περιοχή κοντά στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
Αυτή τη στιγμή δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια, αλλά εξαρτάται από εξωτερική τροφοδοσία ρεύματος προκειμένου να διατηρείται το πυρηνικό υλικό ψυχρό και να αποφευχθεί η τήξη του πυρήνα. Ο εξοπλισμός του σταθμού τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια που παρέχεται από την Ουκρανία.
Από την έναρξη του πολέμου, ο σταθμός της Ζαπορίζια έχει χάσει την εξωτερική τροφοδοσία ρεύματος 27 φορές, ανέφερε το Σάββατο ο ΔΟΑΕ, γεγονός που ανάγκασε τη μονάδα να στραφεί σε γεννήτριες ντίζελ έκτακτης ανάγκης. Από τα τέλη Μαρτίου, ο σταθμός βασίζεται σε μία και μοναδική εξωτερική γραμμή ηλεκτροδότησης, σύμφωνα με τον ΔΟΑΕ.
Η Ρωσία και η Ουκρανία αλληλοκατηγορούνται για πλήγματα κατά του πυρηνικού σταθμού, καθώς και για την αποκοπή των γραμμών ηλεκτροδότησης που οδηγούν σε αυτόν.













