Στην δημοσιότητα δόθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος , η κατάταξη της ποιότητας του αέρα σε 761 ευρωπαϊκές πόλεις, με μέθοδο που βασίζεται στον συνδυασμένο κίνδυνο θνησιμότητας από μακροχρόνια έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5), διοξείδιο του αζώτου (NO₂) και όζον (O₃) κατά τα δύο προηγούμενα ημερολογιακά έτη (πριν από το έτος δημοσίευσης), με την παραδοχή ότι η συνολικά εκτιμώμενη επίπτωση ισούται με το άθροισμα των επιπτώσεων που συνδέονται με τον κίνδυνο που προκύπτει από κάθε επιμέρους ρύπο.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (2026), ο Βόλος (Δημοτική Ενότητα Βόλου) κατατάσσεται στην 694 η θέση και στο 10% των πόλεων με τη χειρότερη ποιότητα αέρα και τον υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας μεταξύ 761 πόλεων που εξετάσθηκαν. Η εκτίμηση για την ποιότητα του αέρα αφορά ειδικότερα τις σταθμισμένες τιμές για τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, το διοξείδιο του αζώτου και το όζον.
Eιδικότερα, η σταθμισμένη τιμή για τα αιωρούμενα σωματίδια είναι πάνω από 300% και 70% αυξημένη σε σχέση με το όριο που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ενωση αντίστοιχα.
Σημειώνεται ότι τα PM₂.₅ είναι λεπτά αιωρούμενα σωματίδια με διάμετρο έως 2,5 μικρόμετρα, τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να επηρεάσουν την υγεία. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, για τις εκπομπές ατμοσφαιρικών ρύπων, οι κυριότερες πηγές τους είναι οι βιομηχανικές δραστηριότητες (εκπομπές από παραγωγικές διεργασίες, καύση ορυκτών πόρων και άλλων υλικών) και η οικιακή θέρμανση (καύση ξύλου, πέλετ, πετρελαίου και άλλων καυσίμων).
Οι άλλες πέντε πόλεις που συμπληρώνουν την εξάδα των πόλεων στην Ελλάδα με την υψηλότερη αέρια ρύπανση είναι τα Ιωάννινα που βρίσκονται μόλις στην 755η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων, ενώ χαμηλά κατατάσσονται και η Αθήνα (750ή), η Θεσσαλονίκη (730ή), η Λάρισα (721η) και τα Τρίκαλα (688η).
Τα στοιχεία αυτά δικαιολογούν το γεγονός ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης με 10.249 θανάτους το 2023 που συνδέονται με τη μακροχρόνια έκθεση στα αιωρούμενα σωματίδια (PM 2.5).
Η βιομηχανία έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στην αέρια ρύπανση του Βόλου σύμφωνα με την τελευταία μεγάλη έρευνα το 2023 και τα στοιχεία του προγράμματος Green your Αir του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που παρουσιάστηκαν σε ημερίδα της «Συμμαχίας για το Βόλο» στο ΤΕΕ, το 2024. Σύμφωνα με τη μελέτη επιμερισμού των πηγών αέριας ρύπανσης, τα ποσοστά συμμετοχής της βιομηχανικής δραστηριότητας στη συνολική ρύπανση από PM2.5 ήταν 35.3%. Ο Κώστας Γουργουλιάνης, Καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, είχε επισημάνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση στον Βόλο αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, ότι η βιομηχανική δραστηριότητα συγκαταλέγεται στις σημαντικές πηγές ρύπανσης της πόλης και ότι απαιτούνται ουσιαστικά μέτρα περιορισμού των εκπομπών. Παράλληλα υπογράμμισε ότι, με βάση παρατηρήσεις της ερευνητικής του ομάδας, όταν οι υπερβάσεις των ορίων των αιωρούμενων σωματιδίων διαρκούν τρεις συνεχόμενες ημέρες, παρατηρείται αύξηση των νοσοκομειακών εισαγωγών παιδιών και ευπαθών ομάδων.
«Στον Βόλο έχουμε το πλεονέκτημα να εχουμε τις καταγραφές από το πανεπιστήμιο και καταλαβαίνει κανείς από πού προέρχεται η ρύπανση και ποιες είναι οι πηγές της σε πραγματικό χρόνο. Το Νοσοκομείο του Βόλου εφημερεύει 365 ημέρες τον χρόνο και συσχετίζουμε τις καταγραφές ρύπων με τις εισαγωγές. Τρεις ημέρες παρατεταμένης ρύπανσης και οι εισαγωγές αυξάνονται στο Νοσοκομείο», εξήγησε και υπενθύμισε ότι τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν είναι αυτά που εφαρμόζονται σε πόλεις όπου ο λειτουργούν μεγάλες βιομηχανίες, όμως ο Βόλος δεν το έχει πράξει μέχρι στιγμής”, είχε δηλώσει ο κ. Γουργουλιάνης.
Παράλληλα σε πρόσφατη συνέντευξη του στην ΕΡΑ Βόλου, ο Κώστας Καρτάλης, Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, υποστήριξε ότι ότι η υποχρέωση της βιομηχανίας σύμφωνα με την Ευρωπαική νομοθεσία είναι η στροφή στην καθαρή ενέργεια και στον εξηλεκτρισμό. Παράλληλα αποσαφήνισε ότι η καύση απορριμμάτων στη βιομηχανία είναι μία από τις πιθανές τεχνολογικές επιλογές για την παραγωγή ενέργειας, όμως για την επιλογή αυτή θα πρέπει να συναξιολογούνται μία σειρά από παράμετροι όπως τα διαχρονικώς καταγραφόμενα επίπεδα αέριας ρύπανσης στην εκάστοτε πόλη, το μερίδιο συμμετοχής της βιομηχανίας στην αέρια ρύπανση, η απόσταση της βιομηχανίας από την πόλη, κ.α.. Τέλος σημείωσε ότι «Ο Βόλος χρειάζεται μια άλλη μορφή ανάπτυξης. Ανάπτυξη δεν προκύπτει με βαρύτερη βιομηχανική δραστηριότητα που μάλιστα σχετίζεται με την καύση απορριμμάτων.
